အစားအစာထဲ ပြင်ပပစ္စည်း ရောပါခြင်း (異物混入) ကာကွယ်နည်း — ဆံပင်၊ အင်းဆက်၊ သတ္တု၊ ပလတ်စတစ် နှင့် တွေ့လျှင် လုပ်ရမည့်အရာ (Foreign Matter / SSW Food)

ပြင်ပပစ္စည်း (異物) ဆိုတာ ဘာလဲ၊ ဘယ်လို အမျိုးအစားတွေ ရှိလဲ

ပြင်ပပစ္စည်းဆိုသည်မှာ အစားအစာထဲတွင် ရှိနေသော “ထိုအစားအစာ၏ မူလ ပါဝင်ပစ္စည်း မဟုတ်သည့်အရာ” အားလုံးဖြစ်ပါသည် (တိုကျိုမြို့တော်)။ ပုပ်သိုးသော အစားအစာ သို့မဟုတ် ပြင်ပပစ္စည်း ပါ၍ ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်နိုင်သော အစားအစာကို ရောင်းခြင်း၊ ရောင်းရန် ထုတ်လုပ်ခြင်းကို အစားအသောက် သန့်ရှင်းရေး ဥပဒေ (食品衛生法) က တားမြစ်ထားပါသည် (ပုဒ်မ 6)။

သတ္တုအပိုင်း၊ ဖန်ကွဲ ကဲ့သို့ မာသော ပြင်ပပစ္စည်းသည် HACCP ၏ အန္တရာယ်ဖြစ်စေသောအရာ ၃ မျိုး ခွဲခြားမှုတွင် “ရူပဗေဒဆိုင်ရာ အန္တရာယ် (物理的危害要因) ” ဖြစ်ပါသည် (မေးခွန်း — သတ္တုအပိုင်းသည် ဘယ်အမျိုးအစားလဲ)။ ၃ မျိုး ခွဲခြားပုံ အသေးစိတ်ကို အစားအစာ၏ အန္တရာယ်ဖြစ်စေသောအရာများ တွင် ဖတ်ပါ။

ဆံပင်၊ အင်းဆက်၊ သတ္တု၊ ပလတ်စတစ် ဘယ်ကနေ ဝင်လာလဲ

ပြင်ပပစ္စည်းသည် ကုန်ကြမ်းတွင် ကပ်ပါလာခြင်းအပြင် ထုတ်လုပ်နေစဉ်၊ ထုပ်ပိုးနေစဉ်၊ ဖြန့်ဖြူးနေစဉ်၊ သိုလှောင်နေစဉ်တွင်လည်း ဝင်နိုင်ပါသည် (တိုကျိုမြို့တော်)။ အမျိုးအစားအလိုက် ဝင်ပုံနှင့် ကာကွယ်နည်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည်။

တိုကျိုမြို့တော် စာတမ်းတွင် သိုလှောင်ဘူးပေါ်ကပ်ထားသော စက္ကူနှင့် ရော်ဘာကွင်းသည် gyudon ထဲ ရောပါသွားသည့် ဥပမာ၊ ဟောင်းနေသော သံဇကာ ပွတ်တိုက်ဖတ် အပိုင်းသည် ကာရီထဲ ရောပါသွားသည့် ဥပမာ ပါပါသည်။ နှစ်ခုစလုံး၏ အကြောင်းရင်းမှာ မျက်စိဖြင့် စစ်ဆေးမှု မလုံလောက်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုထားပါသည် (gyudon ဥပမာတွင် ပန်းကန်ထည့်ချိန် စစ်ဆေးမှု)။

ကာကွယ်ရေး ၄ ချက် (မယူလာ・မဝင်စေ・မဖြစ်စေ・ဖယ်ရှား) ဆိုတာ ဘာလဲ

အစားအသောက် သန့်ရှင်းရေး ဥပဒေ အကောင်အထည်ဖော် နည်းဥပဒေ (食品衛生法施行規則) ဇယား 17 တွင်လည်း စက်ကိရိယာနှင့် အစိတ်အပိုင်းများကို သတ္တုအပိုင်း・ပြင်ပပစ္စည်း・ဓာတုပစ္စည်း အစားအစာထဲ မဝင်အောင် ဆေးကြော・ပိုးသတ်ပြီး သတ်မှတ်နေရာတွင် သန့်ရှင်းစွာ သိမ်းရမည်၊ ပျက်စီး・ကျိုးပဲ့လျှင် ချက်ချင်း ပြင်ရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားပါသည်။

သတ္တုရှာစက် (金属探知機) က ဘာကို စစ်ဆေးလဲ

သတ္တုရှာစက်သည် ထုတ်ကုန်ထဲ သတ္တု ပါမပါ စစ်သော စက်ဖြစ်ပါသည်။ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန လက်ကမ်းစာစောင်တွင် သတ္တုပြင်ပပစ္စည်း ရှာဖွေသည့် အဆင့်ကို အရေးကြီး ထိန်းချုပ်မှတ် (CCP) ၏ ဥပမာအဖြစ် ဖော်ပြထားပါသည်။

သတ္တုရှာစက် သုံးသည့်အခါ မသုံးမီနှင့် သုံးပြီးနောက်၊ ထို့အပြင် သတ်မှတ်ထားသော ထုတ်ကုန် အရေအတွက်တိုင်း တွင် test piece (စစ်ဆေးရန် သတ္တုအပိုင်း) ကို ဖြတ်ပြီး မှန်ကန်စွာ တုံ့ပြန်မပြန် စစ်ကာ မှတ်တမ်းတင်ပါသည် (ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန အတည်ပြုထားသော မုန့်ထုတ်လုပ်ရေး လက်စွဲ)။ ဥပမာ “မသုံးမီ・သုံးပြီးနှင့် 400 ခုတိုင်း စစ်” ဆိုလျှင် 1,000 ခု ထုတ်သည့်အခါ 400 ခုမြောက်နှင့် 800 ခုမြောက်တွင်လည်း စစ်ပါသည် (တွက်ချက်မှု မေးခွန်း)။

အလုပ်လုပ်နေစဉ် ပြင်ပပစ္စည်း တွေ့လျှင် ဘာလုပ်ရမလဲ

အလုပ်လုပ်နေစဉ် ပုံမှန်မဟုတ်သည်ကို တွေ့လျှင် သို့မဟုတ် အမှားလုပ်မိလျှင် ချက်ချင်း အလုပ်ရပ်ပြီး အထက်လူကြီး သို့မဟုတ် တာဝန်ခံကို သတင်းပို့ကာ ဆုံးဖြတ်ချက် မေးပါ (ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန အတည်ပြုထားသော မုန့်ထုတ်လုပ်ရေး လက်စွဲ)။ ကိရိယာ သို့မဟုတ် စက်အစိတ်အပိုင်း ပဲ့နေသည်ကို တွေ့လျှင်လည်း ချက်ချင်း အလုပ်ရပ်ပြီး ပြဿနာရှိသော ထုတ်ကုန် မရောင်းမိအောင် လုပ်ပါသည်။

1. ရပ်ပါ — အလုပ်ကို ရပ်ပါ။ စက်တွင် ပြင်ပပစ္စည်း ကပ်နေလျှင် စက်ကို လုံးဝ ရပ်ပြီးမှ ဖယ်ပါ (လည်ပတ်နေသော စက်ထဲ လက်မထည့်ပါနှင့်)
2. သတင်းပို့ပါ — ဘာကို・ဘယ်မှာ・ဘယ်အချိန် တွေ့သည်ကို အထက်လူကြီး သို့မဟုတ် တာဝန်ခံကို ပြောပါ
3. ထားပါ — တွေ့သော ပြင်ပပစ္စည်း သို့မဟုတ် ထုတ်ကုန်ကို ကိုယ့်သဘောဖြင့် မလွှင့်ပစ်ပါနှင့်၊ ဆက်မလွှတ်ပါနှင့်။ တာဝန်ခံ၏ ညွှန်ကြားချက်ကို စောင့်ပါ

တတိယအချက်မှာ “ကိုယ်တိုင် မဆုံးဖြတ်ဘဲ ဆုံးဖြတ်ချက် မေးရမည်” ဟူသော စည်းမျဉ်းမှ စဉ်းစားထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အတူ ထုတ်ကုန်ထဲ သတ္တုအပိုင်း တွေ့သည့် မေးခွန်း နှင့် လည်ပတ်နေသော belt conveyor ပေါ်ရှိ အမှိုက်အပိုင်း မေးခွန်း တို့၏ အဖြေ စဉ်းစားပုံမှာလည်း “ရပ်・သတင်းပို့” ဖြစ်ပါသည်။

ကုမ္ပဏီက ဘာလုပ်လဲ

• ပို့ပြီးနောက် တိုင်ကြားချက် စသည်ဖြင့် အရည်အသွေး ပြဿနာ သိလျှင် စီမံခန့်ခွဲသူထံ ချက်ချင်း သတင်းပို့ပြီး စီမံခန့်ခွဲသူက ပြန်သိမ်းခြင်း စသည့် မူဝါဒကို ဆုံးဖြတ်ကာ လိုအပ်လျှင် ကျန်းမာရေးဌာန (保健所) စသည်ထံ ဆက်သွယ်သည် (မုန့်ထုတ်လုပ်ရေး လက်စွဲ)
• ပြင်ပပစ္စည်း ရောပါမှု စသည့် ကျန်းမာရေး ထိခိုက်နိုင်ခြေကို ငြင်းပယ်၍မရသော သတင်းရလျှင် ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး စသည် (ကျန်းမာရေးဌာန) ထံ အသိပေးရန် ကြိုးစားရမည် (နည်းဥပဒေ)
• ပြန်သိမ်းထားသော ထုတ်ကုန်ကို ပြန်သိမ်းရန် မဟုတ်သော ထုတ်ကုန်နှင့် ခွဲ၍ သိမ်းဆည်းရမည် (နည်းဥပဒေ)

အဖြစ်များသော အမှားများ

လေ့ကျင့်ရန် မေးခွန်း (၃ ပုဒ်)

Tokugi Pass ၏ မူရင်း မေးခွန်းများ ဖြစ်ပါသည် (စာမေးပွဲ အစစ်မှ မေးခွန်း မဟုတ်ပါ)။

ထပ်လေ့ကျင့်လိုလျှင် အန္တရာယ်ဖြစ်စေသောအရာ မေးခွန်းများ သို့ သွားပါ။ စွမ်းရည် တစ်ခုလုံးကို အခမဲ့ 40 ပုဒ် mock test ဖြင့် စစ်နိုင်ပါသည်။ ဆံပင်နှင့် ဝတ်စားဆင်ယင်မှု စည်းမျဉ်းကို အစားအသောက် သန့်ရှင်းရေး အခြေခံ တွင် စုစည်းထားပါသည်။

ဤဘာသာရပ်၏ မေးခွန်းများ (ရှင်းလင်းချက်ပါ)

• ထုတ်ကုန်ထဲတွင် ပါလာသော သတ္တုအပိုင်းအစသည် မည်သည့် အန္တရာယ်အမျိုးအစားတွင် ပါဝင်သနည်း။
• အစားအသောက်၏ “ပြင်ပပစ္စည်း” ၏ ရှင်းလင်းချက်အဖြစ် မှန်ကန်သည့်အရာမှာ မည်သည့်အရာနည်း။
• အောက်ပါတို့အနက် “မာကျောသော ပြင်ပပစ္စည်း” မှာ မည်သည့်အရာနည်း။
• ပြင်ပပစ္စည်း ရောနှောပါဝင်ခြင်း ကာကွယ်ရေး၏ ရှုထောင့် 4 ခုအဖြစ် မှန်ကန်သည့်အရာမှာ မည်သည့်အရာနည်း။
• ပြင်ပပစ္စည်းကို အတွင်းသို့ မယူဆောင်လာစေရန် လုပ်ဆောင်ချက်အဖြစ် မှန်ကန်သည့်အရာမှာ မည်သည့်အရာနည်း။
• ဆံပင် ရောနှောပါဝင်ခြင်းကို ကာကွယ်သည့် နည်းလမ်းအဖြစ် မှားယွင်းနေသည့်အရာမှာ မည်သည့်အရာနည်း။
• သတ္တုရှာဖွေစက်၏ စမ်းသပ်အပိုင်း (test piece) အသုံးပြုပုံအဖြစ် မှန်ကန်သည့်အရာမှာ မည်သည့်အရာနည်း။
• သင်သည် ထုတ်ကုန်များကို ပုံးထဲ ထည့်နေသည်။ ထုတ်ကုန်ထဲတွင် သတ္တုအပိုင်းအစ အသေးလေး တွေ့ရှိခဲ့သည်။ သင် မည်သို့ ပြုလုပ်မည်နည်း။
• သင်သည် သတ္တုရှာဖွေစက်၏ တာဝန်ခံ ဖြစ်သည်။ အလုပ်လုပ်နေစဉ် စစ်ဆေးရာတွင် စမ်းသပ်အပိုင်း (test piece) ကို ဖြတ်သန်းစေသော်လည်း တုံ့ပြန်မှု မရှိပါ။ သင် မည်သို့ ပြုလုပ်မည်နည်း။
• သတ္တုရှာဖွေစက်ကို အသုံးမပြုမီနှင့် အသုံးပြုပြီးနောက်၊ ထို့ပြင် 400 ခု ထုတ်လုပ်တိုင်း စမ်းသပ်အပိုင်းဖြင့် စစ်ဆေးသည်။ 1,000 ခု ထုတ်လုပ်သည့်အခါ အလယ်တွင် စစ်ဆေးရမည်မှာ မည်သည့် အရေအတွက်မြောက် ထုတ်လုပ်ပြီးချိန်နည်း။
• ကွန်ဗေယာ ခါးပတ်သည် ဖြည်းဖြည်း လည်ပတ်နေသည်။ ခါးပတ်ပေါ်တွင် ပလတ်စတစ် အပိုင်းအစ အသေးလေး ကပ်နေသည်။ သင် မည်သို့ ပြုလုပ်မည်နည်း။
• KYT ပုံဖြစ်သည်။ အလုပ်သမားတစ်ဦးသည် လည်ပတ်နေသော အစားအသောက် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်သည့်စက်ထဲသို့ လက်ထည့်၍ ပြင်ပပစ္စည်းကို ဖယ်ထုတ်ရန် ကြိုးစားနေသည်။ မှန်ကန်သော အစီအမံမှာ မည်သည့်အရာနည်း။

• အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော အချက်များ ကို လေ့ကျင့်ရန် →
• အထွေထွေ သန့်ရှင်းရေး စီမံခန့်ခွဲမှု・5S ကို လေ့ကျင့်ရန် →

မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ

ဆက်စပ် လမ်းညွှန်များ

• အစားအသောက် အန္တရာယ်SSW Food စာမေးပွဲအတွက် အန္တရာယ် (危害要因) — ဇီဝ၊ ဓာတု၊ ရူပ 3 မျိုး၊ ပြင်ပပစ္စည်း ကာကွယ်နည်း၊ ငါးထဲရှိ histamine၊ မဖြစ်မနေ ဖော်ပြရမည့် ဓာတ်မတည့်ကုန်ကြမ်း 9 မျိုး (2026 ဧပြီ အခြေအနေ၊ သီဟိုဠ်စေ့ ထပ်တိုး) နှင့် သဘာဝအဆိပ်။
• သန့်ရှင်းရေး အခြေခံSSW Food (Tokutei Food Manufacturing) စာမေးပွဲအတွက် အစားအသောက် သန့်ရှင်းရေး အခြေခံ — လက်ဆေးအဆင့်များနှင့် အချိန် (30 စက္ကန့် + 20 စက္ကန့်)၊ အလုပ်ဝတ်စုံ၊ ဆံပင်၊ မယူလာရသော ပစ္စည်းများ၊ ဝမ်းလျှော အော့အန်ချိန် စည်းမျဉ်းကို ဂျပန် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန စာတမ်းများမှ ရှင်းပြထားပါသည်။
• ကြွက်・အင်းဆက် ကာကွယ်ရေးSSW Food (Tokutei Food Manufacturing) အတွက် စက်ရုံ၏ ကြွက်・အင်းဆက် ကာကွယ်ရေးကို နည်းဥပဒေ (တစ်နှစ် ၂ ကြိမ်အထက် ဖယ်ရှား) နှင့် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန လက်စွဲ (လစဉ် ၁ ကြိမ်အထက် လှည့်စစ်) မှ ရှင်းပြထားပါသည်။ ဇကာ・တံခါး・အမှိုက်・သိုလှောင်မှု စည်းမျဉ်းလည်း ပါပါသည်။