एलर्जी लेबलमा अनिवार्य 9 वटा एलर्जेन (特定原材料) के-के हुन्? काजु थपिएको, लेबल पढ्ने तरिका र कारखानामा मिसिन नदिने उपाय (SSW खाद्य उत्पादन / Tokutei Food)

特定原材料 कति प्रकारका छन्? कुन अनिवार्य, कुन सिफारिस?

एलर्जी लेबलमा अनिवार्य र सिफारिस गरिएका गरी दुई थरी छन्। अनिवार्य भनेको खाद्य लेबल मापदण्ड (食品表示基準) मा तोकिएका "特定原材料" हुन्, र सिफारिस भनेको उपभोक्ता मामिला एजेन्सीको सूचनामा तोकिएका "特定原材料に準ずるもの" (लेबलमा देखाउन सिफारिस गरिएका एलर्जेन) हुन्।

特定原材料 एलर्जी विशेषज्ञ डाक्टरहरूलाई गरिने राष्ट्रव्यापी सर्वेक्षण (लगभग हरेक 3 वर्षमा) को बिरामी सङ्ख्या र गम्भीरता का आधारमा तय गरिन्छ। त्यसैले वस्तुहरू भविष्यमा पनि परिवर्तन हुन सक्छन्।

काजु कहिलेदेखि अनिवार्य? सङ्क्रमणकालीन व्यवस्था के छ?

उपभोक्ता मामिला एजेन्सीले सन् 2026 (रेइवा 8) अप्रिल 1 को प्रशासनिक सूचनामा खाद्य लेबल मापदण्ड संशोधन गरेर काजुलाई 特定原材料 मा थपिएको जानकारी दियो। लेबल फेर्न 2 वर्षको सङ्क्रमणकालीन अवधि छ, तर सकेसम्म चाँडो लेबल लगाउन आग्रह गरिएको छ।

सोही बेला पिस्तालाई "特定原材料に準ずるもの" (सिफारिस) मा थपियो। काजुसँगको क्रस-प्रतिक्रिया (交差反応性) लाई पनि ध्यानमा राखेर सकेसम्म चाँडो लेबल लगाउन आग्रह गरिएको छ।

एलर्जीले के हुन्छ? कारखानामा किन महत्त्वपूर्ण छ?

खाद्य एलर्जी भनेको खानाको प्रोटिन जस्ता पदार्थ (एलर्जेन) लाई शरीरले बाहिरी वस्तु ठानेर अत्यधिक प्रतिक्रिया जनाउँदा लक्षण देखिनु हो (उपभोक्ता मामिला एजेन्सी)।

एलर्जी भएका मानिसले लेबल हेरेर खान मिल्छ कि मिल्दैन भनेर निर्णय गर्छन्। कारखानामा लेबल गलत भएमा, वा प्रयोग नगरिएको हुनुपर्ने कच्चा पदार्थ मिसिएमा, थाहा नपाई खाँदा गम्भीर लक्षण देखिन सक्छ। उत्पादनको काममा कच्चा पदार्थ नझुक्याउनु र नमिसाउनु नै मानिसको ज्यान जोगाउनु हो।

लेबल कसरी पढ्ने? छुट्टाछुट्टै लेबल र एकमुष्ट लेबल

एलर्जी लेबल सिद्धान्ततः हरेक कच्चा पदार्थसँगै लेखिने छुट्टाछुट्टै लेबल(個別表示) हो। अपवादका रूपमा अन्त्यमा एकैठाउँ लेखिने एकमुष्ट लेबल(一括表示) पनि गर्न सकिन्छ (उपभोक्ता मामिला एजेन्सी)।

वैकल्पिक लेखाइ(代替表記) पनि हुन्छ। उदाहरणका लागि 「玉子」 वा 「たまご」 लेखिएको छ भने 「卵を含む」 (अण्डा समावेश) नलेखे पनि हुन्छ। शब्द फरक भए पनि एउटै वस्तु हो, त्यसैले नछुटाउनुहोस्।

कारखानामा अनजानमा मिसिनु (कन्टामिनेसन) कसरी रोक्ने?

特定原材料 प्रयोग नगरेको उत्पादनमा पनि एउटै उत्पादन लाइनमा मिसिन सक्छ। यसलाई कन्टामिनेसन(コンタミネーション) भनिन्छ। उपायका आधारभूत कुरा यस्ता छन् (स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालयले पुष्टि गरेको मिठाइ उत्पादन व्यवसायको निर्देशिका, उपभोक्ता मामिला एजेन्सी)।

1. औजार सकेसम्म छुट्टै (समर्पित) प्रयोग गर्ने
2. साझा प्रयोग गर्दा राम्ररी धोएर मात्र प्रयोग गर्ने (अण्डाको पिठो मुछेपछि त्यही मिक्सर प्रयोग गर्ने प्रश्न)
3. 特定原材料 प्रयोग नगर्ने उत्पादन पहिले बनाउने
4. त्यसो गर्दा पनि मिसिने सम्भावना हटाउन नसकिँदा सावधानीको लेबल लगाउने

सावधानीको लेबलको उदाहरण 「本品製造工場では○○ (特定原材料等の名称) を含む製品を生産しています。」 (यो उत्पादन बनाइने कारखानामा ○○ समावेश भएका उत्पादन पनि बनाइन्छन्।) हो। अर्कातिर "समावेश हुन सक्छ" मात्र भन्ने सम्भावना लेबल अनुमति छैन (कन्टामिनेसन लेबलको प्रश्न)।

धुने तरिका 5S र सामान्य स्वच्छता व्यवस्थापन मा, खतराका कारकको पूरा विवरण खाद्य पदार्थका खतराका कारक मा छ।

धेरैले गर्ने गल्ती

• ✕ "特定原材料 8 प्रकार" → ○ सन् 2026 अप्रिलदेखि 9 प्रकार (काजु थपियो)
• ✕ "पिस्ताको लेबल अनिवार्य" → ○ पिस्ता सिफारिस हो (特定原材料に準ずるもの)
• ✕ "भटमास र तिल अनिवार्य" → ○ भटमास र तिल सिफारिस गरिएका 20 प्रकारमा पर्छन्
• ✕ "सुरक्षाका लागि 'समावेश हुन सक्छ' लेखे पुग्छ" → ○ सम्भावना मात्रको लेबल अनुमति छैन
• ✕ "एलर्जेन प्रयोग गर्ने उत्पादन पहिले बनाउने" → ○ प्रयोग नगर्ने उत्पादन पहिले बनाउने

म्यादको लेबल (उपभोग गर्न सकिने अन्तिम मिति र स्वाद राम्रो रहने अन्तिम मिति) पढ्ने तरिका 消費期限 र 賞味期限 को फरक मा छ।

अभ्यास प्रश्न (3 प्रश्न)

यी Tokugi Pass का आफ्नै प्रश्न हुन् (वास्तविक परीक्षाका प्रश्न होइनन्)।

थप अभ्यास गर्न खतराका कारकका प्रश्न मा जानुहोस्। समग्र क्षमता निःशुल्क 40 प्रश्नको मक टेस्ट मा जाँच्न सकिन्छ।

यस विषयका प्रश्न (व्याख्यासहित)

• खाद्य एलर्जीको व्याख्याका रूपमा सही कुन हो?
• भाँडो वा प्याकेटमा बन्द प्रशोधित खानामा, “लेबलमा अनिवार्य देखाउनुपर्ने एलर्जेन（特定原材料）” मा पर्ने कुन हो?
• “लेबलमा अनिवार्य देखाउनुपर्ने एलर्जेन（特定原材料）” मा पर्ने कुन हो?
• एलर्जी गराउने पदार्थ मिसिनबाट रोक्ने तरिकाका रूपमा सही कुन हो?
• एलर्जी गराउने पदार्थको “अनजानमा मिसिनु (कन्टामिनेसन)” सम्बन्धी लेबलबारे सही कुन हो?
• तपाईंले अण्डा हालेको आटा (डो) मिक्सरमा मिसाएर सिध्याउनुभयो। अब त्यही मिक्सरमा अण्डा नहालेको आटा मिसाउनुपर्छ। तपाईं के गर्नुहुन्छ?

• खतराका कारक (हजार्ड) अभ्यास गर्नुहोस् →
• सामान्य स्वच्छता व्यवस्थापन / 5S अभ्यास गर्नुहोस् →

धेरै सोधिने प्रश्न

सम्बन्धित गाइड

• खानाका खतराका कारकSSW खाद्य उत्पादन परीक्षा (Tokutei Food) का लागि खतराका कारक (हजार्ड): जैविक, रासायनिक र भौतिक 3 वर्गीकरण, बाह्य वस्तु रोक्ने उपाय, हिस्टामिन र एलर्जी लेबलमा अनिवार्य 9 वस्तु (सन् 2026 अप्रिलसम्म)।
• 消費期限 र 賞味期限消費期限 भनेको "सुरक्षित रूपमा खान सकिने अन्तिम मिति", 賞味期限 भनेको "स्वादिलो रूपमा खान सकिने अन्तिम मिति"। उपभोक्ता मामिला एजेन्सीको परिभाषा, लेबलमा देखाइने खाद्य पदार्थका उदाहरण, भण्डारण विधिसँगको सम्बन्ध, कारखानामा कच्चा पदार्थ प्राप्ति र "पहिले आएको पहिले प्रयोग" सजिलो भाषामा।
• 5S र सामान्य स्वच्छता व्यवस्थापनSSW खाद्य उत्पादन परीक्षा (Tokutei Food) का लागि 5S को अर्थ, सामान्य स्वच्छता व्यवस्थापनका नियम, धुने र ब्याक्टेरिया मार्नेको फरक, क्रस-प्रदूषण रोक्ने तरिका — जापान सरकारका सामग्रीका संख्यासहित।