Phòng chống côn trùng, chuột (防虫・防鼠) trong nhà máy thực phẩm cho thi tokutei thực phẩm: số lần kiểm tra, diệt trừ, lưới chắn, rác

Cập nhật: 2026-10-23Ngày kiểm tra nguồn chính thức: 2026-10-23

Theo Quy tắc thi hành Luật Vệ sinh thực phẩm (Bảng 17), phải diệt trừ chuột và côn trùng ít nhất 2 lần mỗi năm và lưu hồ sơ trong 1 năm (xác nhận trên e-Gov ngày 23/10/2026). Sổ tay quản lý vệ sinh cơ sở nấu ăn số lượng lớn của Bộ Y tế Nhật còn yêu cầu tuần tra kiểm tra ít nhất 1 lần/tháng và diệt trừ ít nhất nửa năm 1 lần (phát hiện thì diệt ngay mỗi lần).

Luật quy định gì về chuột và côn trùng?

Tiêu chuẩn “quản lý vệ sinh chung” trong Quy tắc thi hành Luật Vệ sinh thực phẩm (食品衛生法施行規則, Bảng 17) có mục “biện pháp đối với chuột và côn trùng”, gồm 4 nội dung sau.

Biện pháp đối với chuột, côn trùng (Quy tắc thi hành Luật Vệ sinh thực phẩm, Bảng 17, mục 5)
Mục	Nội dung
イ Không cho vào, không cho làm tổ	Quản lý cơ sở và xung quanh để loại bỏ nơi chuột, côn trùng sinh sống. Dùng lưới chắn ở cửa sổ, cửa ra vào, lỗ hút xả khí, bẫy, nắp rãnh thoát nước… để ngăn chúng vào
ロ Diệt trừ	Diệt trừ ít nhất 2 lần/năm, lưu hồ sơ 1 năm. Cũng có thể điều tra định kỳ và xử lý theo kết quả
ハ Chú ý thuốc	Khi dùng thuốc diệt chuột, thuốc diệt côn trùng phải hết sức cẩn thận để không làm bẩn thực phẩm
ニ Bảo quản	Nguyên liệu, sản phẩm, vật liệu đóng gói cho vào hộp, đặt cách sàn và tường. Đồ đã mở thì cho vào hộp có nắp…

Ngoài ra, về nguyên tắc không để cửa sổ và cửa ra vào mở. Nếu để mở thì phải có biện pháp ngăn bụi, chuột, côn trùng vào (cùng Bảng 17, mục 2).

Tiếng Nhật	Tiếng Việt
ねずみ・昆虫(ねずみ・こんちゅう)	Chuột, côn trùng
駆除(くじょ)	Diệt trừ (chuột, côn trùng)
保管(ほかん)	Bảo quản

Kiểm tra và diệt trừ bao nhiêu lần?

Số lần khác nhau tùy tài liệu. Khi làm bài thi, hãy đọc kỹ “con số này của tài liệu nào”.

Số lần kiểm tra và diệt trừ chuột, côn trùng (ví dụ từ tài liệu công)
Tài liệu	Kiểm tra	Diệt trừ, ghi chép
Quy tắc thi hành Luật Vệ sinh thực phẩm	Có thể xử lý dựa trên điều tra định kỳ	Diệt trừ ít nhất 2 lần/năm, lưu hồ sơ 1 năm
Sổ tay cơ sở nấu ăn số lượng lớn	Tuần tra kiểm tra ít nhất 1 lần/tháng	Diệt trừ ít nhất nửa năm 1 lần (phát hiện thì diệt mỗi lần), lưu hồ sơ 1 năm
Sổ tay ngành bánh kẹo (Bộ Y tế Nhật xác nhận)	Kiểm tra bằng mắt mỗi ngày xem có xâm nhập, sinh sôi không	Phát hiện thì diệt ngay. Ghi ngày giờ, địa điểm, tình hình diệt trừ; tìm nguồn phát sinh và đường xâm nhập để phòng tái phát
Tài liệu tập huấn của Tokyo	Kiểm tra bẫy bắt ít nhất 1 lần/tuần	Dùng cả bả độc (bait) và công ty diệt côn trùng

Hãy xác nhận các con số qua câu hỏi về số lần diệt chuột, côn trùng và câu hỏi về kiểm tra bẫy gián.

Số lần và cách làm thực tế do kế hoạch quản lý vệ sinh của nhà máy quy định. Hãy xác nhận quy tắc nhà máy mình.

Làm sao để không cho vào? Lưới chắn, cửa, rãnh thoát nước

Đóng cửa ra vào và cửa sổ hết mức có thể. Chỗ mở ra ngoài thì lắp lưới chắn, rèm gió, cửa tự động… (Sổ tay cơ sở nấu ăn số lượng lớn)
Quạt thông gió, cửa ra vào, cửa sau, vết nứt tường, ống thoát nước là đường gián vào. Phải bịt lại (Tokyo)
Khe hở ở quầy, tường thì trám bằng keo silicon…; xóa bỏ vết nứt, lỗ, khe trên sàn (Tokyo)
Rãnh thoát nước phải có nắp (Quy tắc thi hành Luật Vệ sinh thực phẩm)

Nếu thấy cửa để mở toang, lưới chắn bị rách…, hãy báo cho cấp trên.

Làm sao để chúng không làm tổ? Quản lý rác và thùng các-tông

Gián thích nơi có thức ăn, ấm, ẩm, tối và chật (Tokyo). Cần kiểm tra khu để rác, bên trong máy rửa bát, xung quanh nồi chiên, mô-tơ tủ lạnh, kho và kệ chứa thực phẩm…

Quy tắc để chúng không làm tổ
Đối tượng	Quy tắc
Thực phẩm, rác hữu cơ, thùng các-tông	Không để bừa (Tokyo). Không mang nguyên thùng các-tông vào khu sạch (Sổ tay cơ sở nấu ăn số lượng lớn)
Sàn, bồn rửa, rãnh thoát nước	Gạt khô nước trên sàn, giữ bồn rửa khô hết mức. Lau dầu mỡ, rãnh thoát nước thường xuyên (Tokyo)
Thùng rác	Phân biệt rõ với các thùng khác, giữ sạch để nước bẩn và mùi không rò ra (Quy tắc thi hành)
Nơi để rác	Không để trong khu xử lý, bảo quản thực phẩm. Không để bừa nơi làm việc mà mang ra khu tập kết (Quy tắc thi hành, sổ tay số lượng lớn)
Khi kết thúc công việc	Rác hữu cơ nhất định mang ra ngoài nơi làm việc để xử lý (sổ tay ngành bánh kẹo)

Cách xử lý thùng các-tông cũng có trong bài phân chia khu vực làm việc, số lần vệ sinh có trong bài 5S và quản lý vệ sinh chung.

Tiếng Nhật	Tiếng Việt
一般衛生管理(いっぱんえいせいかんり)	Quản lý vệ sinh chung (GHP)
先入れ先出し(さきいれさきだし)	Nhập trước xuất trước (FIFO)

Thấy côn trùng thì làm gì? Dùng thuốc diệt côn trùng cần chú ý gì?

Côn trùng là nguyên nhân bị khiếu nại dị vật nhiều nhất (31% trong 561 khiếu nại năm tài chính 2021 tại Tokyo). Nếu thấy côn trùng, chuột hoặc phân của chúng ở nơi làm việc, đừng tự phán đoán mà hãy báo cáo cấp trên hoặc người phụ trách.

Khi dùng thuốc diệt chuột hay diệt côn trùng phải hết sức cẩn thận để không làm bẩn thực phẩm (Quy tắc thi hành Luật Vệ sinh thực phẩm). Không được tự ý dùng thuốc gần thực phẩm. Biện pháp chống dị vật chi tiết có trong bài phòng chống dị vật.

Tiếng Nhật	Tiếng Việt
異物混入(いぶつこんにゅう)	Lẫn tạp chất (vật lạ) vào thực phẩm
上司に報告(じょうしにほうこく)	Báo cáo cho cấp trên
化学物質(かがくぶっしつ)	Hóa chất

Những hiểu lầm thường gặp

Hiểu lầm	Cách hiểu đúng
Diệt trừ 1 lần/năm là đủ	Theo Quy tắc thi hành là ít nhất 2 lần/năm. Lưu hồ sơ 1 năm
Trời nóng nên để cửa mở	Về nguyên tắc không để mở. Nếu mở phải có biện pháp ngăn xâm nhập
Để thùng các-tông trong kho cho tiện	Thùng các-tông là nơi gián làm tổ. Không để bừa
Nguyên liệu đặt thẳng xuống sàn cũng được	Cho vào hộp, đặt cách sàn và tường
Phun nhiều thuốc diệt côn trùng cho yên tâm	Dùng hết sức cẩn thận để không làm bẩn thực phẩm

Bài tập (3 câu)

Đây là câu hỏi do Tokugi Pass tự biên soạn (không phải đề thi thật).

Thử làm câu hỏi giống đề thi

Tiếng Nhật có furigana, 3 lựa chọn. Chọn đáp án để xem giải thích và bản dịch.

Câu 1 / 3Vệ sinh thực phẩm・Lý thuyết

ゴキブリの捕獲(ほかく)用(よう)トラップは、どのくらいの回数(かいすう)で確認(かくにん)しますか。

Câu 2 / 3Vệ sinh thực phẩm・Lý thuyết

食品衛生法施行(しょくひんえいせいほうしこう)規則(きそく)で、ねずみと昆虫(こんちゅう)の駆除(くじょ)作業(さぎょう)の回数(かいすう)はどれですか。

Câu 3 / 3Vệ sinh thực phẩm・Lý thuyết

原材料(げんざいりょう)や包装(ほうそう)資材(しざい)の保管(ほかん)方法(ほうほう)で正(ただ)しいものはどれですか。

Muốn làm thêm, hãy vào luyện tập phần quản lý vệ sinh. Kiểm tra năng lực tổng thể với đề thi thử 40 câu miễn phí. Cách nghĩ về mối nguy có trong bài Mối nguy trong thực phẩm.

Câu hỏi của phần này (có giải thích)

Câu hỏi thường gặp

Diệt chuột và côn trùng cần bao nhiêu lần?

Theo Quy tắc thi hành Luật Vệ sinh thực phẩm là ít nhất 2 lần/năm và lưu hồ sơ 1 năm. Theo Sổ tay cơ sở nấu ăn số lượng lớn là ít nhất nửa năm 1 lần (phát hiện thì diệt mỗi lần), cùng với tuần tra kiểm tra ít nhất 1 lần/tháng.

Bẫy gián kiểm tra bao lâu một lần?

Tài liệu tập huấn của Tokyo ghi là kiểm tra ít nhất 1 lần mỗi tuần.

Nguyên liệu nên bảo quản thế nào?

Cho vào hộp và đặt cách sàn, tường. Đồ đã mở thì cho vào hộp có nắp… để bảo quản (Quy tắc thi hành Luật Vệ sinh thực phẩm).

Nguồn

Các con số và thủ tục được kiểm tra từ các nguồn chính thức dưới đây (ngày 2026-10-23). Thông tin có thể thay đổi — hãy kiểm tra lại trên trang chính thức trước khi đăng ký.

Tokugi Pass là trang luyện thi độc lập, không liên quan đến OTAFF, Prometric hay Chính phủ Nhật Bản. Câu hỏi do chúng tôi tự soạn dựa trên tài liệu công khai của cơ quan nhà nước Nhật, không phải đề thi thật.

Ngôn ngữ khác: 日本語 · မြန်မာဘာသာ · Bahasa Indonesia · नेपाली · 简体中文